Streszczenie
Wybór opodatkowania stałą, 19-procentową stawką podatku zmienia uprawnienia do niektórych preferencji i odliczeń PIT – stosowanie części z nich jest wyłączone dla podatników, których dochody objęte są podatkiem liniowym. Równocześnie, obowiązujące od 2022 r. przepisy Polskiego Ładu rozszerzyły m.in. katalog pomniejszeń podstawy opodatkowania dostępnych przy wyborze liniowej formy opodatkowania.
❗ Informacje ogólne
Wybór podatku liniowego oznacza opodatkowanie osiąganych dochodów stałą stawką 19%, niezależnie od ich wysokości. Stała stawka oznacza brak progów podatkowych, co w określonych sytuacjach skutkuje zapłatę niższego podatku, lecz jednocześnie pamiętać należy, że wybór opodatkowania w formie liniowej niesie za sobą ograniczenia w stosowaniu części preferencji dostępnych przy skali podatkowej (np. wspólne rozliczenie małżonków czy ulga dla samotnie wychowujących dzieci).
📄 Podstawa prawna
Zgodnie z treścią art. 30c ust. 2 ustawy o PIT, od podstawy opodatkowania podatkiem liniowym odliczyć można:
- składki na ubezpieczenia społeczne,
- składki na ubezpieczenia zdrowotne,
- wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego,
- darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Uwaga! Powyższy katalog obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. – wcześniej brak było możliwości pomniejszenie dochodu o ubezpieczenia zdrowotne czy darowizny na rzecz OPP, co potwierdza m.in. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2022 r., sygn. II FSK 63/20, w którym sąd podkreślił, że przedsiębiorcy decydujący się na liniową formę opodatkowania świadomie rezygnują z ulg przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z czym, podatniczka prowadząca działalność rachunkowo-księgową oraz w zakresie doradztwa podatkowego, opodatkowaną podatkiem liniowym nie ma prawa do odliczenia od dochodów osiągniętych w 2018 r. darowizny w tamtym czasie przekazanej na rzecz organizacji pożytku publicznego.
🔎 Analiza wyszukanych interpretacji
Interpretacja z dnia 11 maja 2026 r., nr 0115-KDIT2.4011.176.2026.3.MD, dotyczyła podatnika rozliczającego się wraz z małżonką, który poniósł wydatki na używanie samochodu na potrzeby związane z niepełnosprawnością córki kobiety. Wydatki te co do zasady uprawniają do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej. Organ podatkowy wskazał, że odliczenie przysługuje od dochodów z umowy o pracę jednocześnie zaznaczając, że odliczenie nie będzie możliwe od dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanych 19% podatkiem, gdyż w art. 30c ust. 2 regulującym kwestie ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem liniowym nie wskazano wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne jako uprawniających do pomniejszenia dochodu podlegającego opodatkowaniu.
W interpretacji z dnia 26 czerwca 2024 r., nr 0112-KDSL1-2.4011.271.2024.2.JN, Organ podatkowy wskazał, że z treści art. 6 ust. 8 ustawy o PIT wynika, że osoba samotnie wychowująca dziecko, która swoje dochody osiągane z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej rozlicza podatkiem liniowym, nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania przewidzianego w art. 6 ust. 4d ww. ustawy. Dyrektor KIS wskazał także, że nawet gdy ta sama osoba oprócz prowadzenia działalności osiąga także dochody opodatkowane na zasadach ogólnych (np. z umowy o pracę), to nie zmienia to faktu braku prawa do preferencji dla osób samotnie wychowujących dziecko.
W odniesieniu do możliwości skorzystania z preferencji będącej przedmiotem powyższej interpretacji warto przywołać również pismo z dnia 26 lipca 2026 r., nr 0115-KDWT.4011.133.2026.2.AK. Zgodnie z zawartym w nim stanowiskiem podatniczka, która posiada działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym, która przez cały 2025 r. była zawieszona (brak osiąganych przychodów, brak ponoszenia kosztów uzyskania przychodów), ma prawo do rozliczenia zeznania za 2025 rok jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
📝 Podsumowanie
Art. 30c ust. 2 ustawy o PIT zawiera zamknięty katalog odliczeń, które mogą pomniejszać dochód opodatkowany 19% podatkiem. Oznacza to, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym nie może automatycznie zastosować wszystkich ulg, które przysługiwałyby mu w przypadku opodatkowania dochodów na zasadach ogólnych. Przykładem jest ulga rehabilitacyjna, której nie można odliczyć od dochodu z działalności opodatkowanej liniowo, co potwierdza najnowsza praktyka interpretacyjna Dyrektora KIS.
Ograniczenia dotyczą również niektórych preferencyjnych sposobów opodatkowania. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym co do zasady nie może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Jednocześnie, samo posiadanie działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym nie musi wykluczać zastosowania tej preferencji, jeżeli działalność była przez cały rok zawieszona i podatnik nie osiągał z niej dochodów. O prawie do preferencyjnego rozliczenia decydują zatem nie tylko formalny wybór formy opodatkowania, lecz również okoliczności faktyczne występujące w konkretnym roku podatkowym.
