Streszczenie
Co do zasady, stowarzyszenia mogą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego w odniesieniu do składek otrzymywanych przez swoich członków. Warunkiem jest jednak, aby przeznaczenie środków pochodzących ze składek nie obejmowało działalności gospodarczej ponieważ w tym przypadku organizacja nie będzie miała prawa do skorzystania ze wspomnianej preferencji.
📄 Podstawa prawna
Ma mocy treści art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest dochód, stanowiący nadwyżkę sumy uzyskanych przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągniętą w roku podatkowym. Natomiast koszty podatkowe przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
❗ Informacje ogólne
W związku z przywołanymi powyżej przepisami należy stwierdzić, że składki uiszczane na rzecz stowarzyszenia przez jego członków podlegają opodatkowaniu CIT. Jednak konieczność lub brak konieczności faktycznej zapłaty podatku zależy od możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, przewidzianego w art. 17 ust. 40 ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem: „Wolne od podatku są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą.”
🔎 Analiza wyszukanych interpretacji
Interpretacja z dnia 29 maja 2023 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.160.2023.1.MC, dotyczy stowarzyszenia, które uzyskuje środki finansowe na działalność statutową m.in. ze składek członkowskich, wnoszonych przez członków (zarówno osoby fizyczne jak i prawne). Organ podatkowy stwierdził, że zwolnienie na podstawie art. 17 ust. 40 ustawy o CIT, oprócz wyłączenia przeznaczenia środków na działalność gospodarczą, nie przewiduje innych ograniczeń zarówno odnośnie sposobu wydatkowania pieniędzy uzyskanych ze składek, jak i terminu ich wydatkowania.
Analogiczne stanowisko znajdziemy również m.in. w interpretacji z dnia 11 stycznia 2023 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.595.2022.3.DD.
Warto jednak zwrócić również uwagę na interpretację z dnia 6 marca 2025 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.728.2024.1.EJ, ponieważ Dyrektor KIS rozpatrywał w niej sytuację stowarzyszenia, które dokonało darowizny na rzecz członka wspierającego stowarzyszenia będącego spółką. Przedmiotowa darowizna pochodziła ze składek członkowskich. Organ podatkowy wskazał, że spółka jest formą organizacyjną przeznaczoną do prowadzenia działalności gospodarczej, a skoro stowarzyszenie sfinansowało ze składek członkowskich darowiznę na rzecz takiego podmiotu, to należy stwierdzić, że składki takie zostały faktycznie przeznaczone i wydatkowane na działalność gospodarczą. W związku z tym stowarzyszenie utraciło prawo do zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o CIT i zobowiązane jest do opodatkowania dochodu zgodnie z treścią art. 25 ust. 4 ww. ustawy, tj. do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano darowizny.
📝 Podsumowanie
Reasumując, składki członkowskie otrzymywane przez stowarzyszenie co do zasady stanowią przychód uwzględniany przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu, jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku uzyskanie składek będzie wiązało się z koniecznością faktycznej zapłaty CIT. Jeżeli ich przeznaczenie i wydatkowanie nie obejmuje działalności gospodarczej – dochód ten może skorzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o CIT.
