Streszczenie
mała darowizna od teścia, jako osoby zaliczanej do I grupy podatkowej, może korzystać z określonych preferencji w podatku od spadków i darowizn, ale zwolnienia należy interpretować ściśle. Przeznaczenie darowanych pieniędzy na zakup działki budowlanej nie mieści się w zwolnieniu przewidzianym dla środków przeznaczonych m.in. na budowę domu jednorodzinnego. Organ uznał, że zakup działki budowlanej to nie to samo co „budowa domu jednorodzinnego” – nawet jeżeli w przyszłości taki dom ma powstać na zakupionej działce.
💬 Interpretacje przepisów, wyrok i stanowisko organów
- W interpretacji indywidualnej z 20 lutego 2026 r., 0111-KDIB2-2.4015.210.2025.2.PB organ uznał, że przeznaczenie darowizny otrzymanej od osoby zaliczanej do I grupy podatkowej na zakup działki budowlanej nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W sprawie podatniczka otrzymała darowiznę pieniężną, nie złożyła w terminie zgłoszenia SD-Z2 i przeznaczyła środki na zakup działki budowlanej, na której w przyszłości miał zostać wybudowany dom jednorodzinny.
- Organ wskazał, że zwolnienie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obejmuje wyłącznie ściśle wskazane cele, tj. m.in. wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami. Zakup działki budowlanej nie został w tym katalogu wymieniony. Dyrektor KIS wskazał, że nie można utożsamiać zakupu działki budowlanej z budową domu jednorodzinnego. Podatniczka argumentowała, że zakup gruntu jest niezbędnym elementem procesu inwestycyjnego, ponieważ bez działki nie da się wybudować domu. Organ nie podzielił tego stanowiska, podkreślając, że wszelkie ulgi podatkowe nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
- W wyroku WSA w Szczecinie z 3 września 2014 r., I SA/Sz 717/14 sąd przyjął analogiczne, restrykcyjne podejście do zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sąd wskazał, że ustawodawca odrębnie posługuje się pojęciami „budowa” i „nabycie”, a pojęcia te nie są synonimami. Zdaniem sądu, skoro przepis wymienia budowę domu jednorodzinnego, ale nie wymienia nabycia domu ani nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, to nie można rozszerzać zwolnienia na inne przypadki. Sąd podkreślił również, że ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, dlatego wymagają ścisłej wykładni. Oznacza to, że nawet jeżeli wydatek ma gospodarczy lub życiowy związek z przyszłym zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, nie wystarczy to do zastosowania zwolnienia, jeżeli konkretny cel nie został wymieniony w przepisie.
🔥 Podsumowanie
- Darowizna od teścia co do zasady podlega podatkowi od spadków i darowizn, z uwzględnieniem zasad właściwych dla I grupy podatkowej.
- Przeznaczenie darowizny na zakup działki budowlanej nie korzysta ze zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
- Zakup działki budowlanej nie jest traktowany przez organy podatkowe jako „budowa domu jednorodzinnego”, nawet jeżeli dom ma zostać wybudowany na tej działce w przyszłości.
Jeżeli darowizna nie korzysta ze zwolnienia, podatnik powinien rozliczyć ją na zasadach ogólnych właściwych dla I grupy podatkowej, z uwzględnieniem kwoty wolnej i obowiązku złożenia właściwego formularza.
