Streszczenie
Danina solidarnościowa stanowi szczególną konstrukcję prawa podatkowego, której celem jest nałożenie dodatkowego obciążenia na podatników osiągających najwyższe dochody – jej podatnikami są osoby fizyczne, których dochód z określonych źródeł przekracza 1 000 000 zł w roku podatkowym, a opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad tę kwotę. Wartym podkreślenia jest, że podstawę opodatkowania pomniejszać mogą określone wydatki, jednak wyłącznie należące do katalogu ściśle sprecyzowanego przez ustawodawcę, przy czym pomniejszenia różnią się od tych, o które pomniejszyć można dochód w rocznej deklaracji podatkowej PIT.
📄 Podstawa prawna
Danina solidarnościowa dotycząca osób fizycznych osiągających najwyższe dochody została uregulowana w art. 30h ustawy o PIT. Nie jest ona odrębnym podatkiem dochodowym, lecz stanowi dodatkowe obciążenie publicznoprawne w ramach PIT.
❗ Podstawa opodatkowania i stawka podatku
Podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w:
- art. 27 ust. 1 ustawy o PIT (skala podatkowa),
- art. 27 ust. 9 i 9a ustawy o PIT (dochody zagraniczne rozliczane metodą proporcjonalnego odliczenia),
- art. 30b ustawy o PIT (m.in. odpłatne zbycie papierów wartościowych i udziałów),
- art. 30c ustawy o PIT (podatek liniowy),
- art. 30f ustawy o PIT (dochody zagranicznych jednostek kontrolowanych – CFC).
Jednocześnie podstawę obliczenia pomniejsza się o odliczenia wskazane w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT, a więc:
- składki na ubezpieczenia społeczne odliczone od dochodu,
- kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5 ustawy o PIT.
Natomiast stawka podatku ustalona została na poziomie 4%.
🧮 Zapłata daniny
Obliczenie wysokości daniny solidarnościowej jest obowiązkiem spoczywającym na podatniku. Należną kwotę trzeba uiścić do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, a wraz z nią złożona zostać powinna również deklaracja DSF‑1 zawierająca dane umożliwiające prawidłową identyfikację osoby fizycznej i urzędu skarbowego, do którego kierowana jest deklaracja, oraz poprawne rozliczenie daniny solidarnościowej.
💻 Analiza interpretacji indywidualnych
Zagadnieniem w ramach daniny solidarnościowej budzącym największe wątpliwości podatników jest katalog pomniejszeń podstawy opodatkowania. Jak zostało to wskazane powyżej jest to zbiór zamknięty, ograniczony do pozycji wskazanych przez ustawodawcę w związku z czym wiele odliczeń i ulg, które obniżają podatek dochodowy lub podstawę opodatkowania w zeznaniu rocznym nie znajdzie zastosowania do daniny solidarnościowej.
W interpretacji z dnia 25 czerwca 2025 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.456.2025.1.AG, wnioskodawca zapytał czy wartość tzw. ulgi na złe długi uwzględnionej w zeznaniu podatkowym PIT-36L (poz. 68), która pomniejsza dochód do opodatkowania, powinna zostać uwzględniona na dochodzie wykazywanym w deklaracji DSF-1, a tym samym powinna pomniejszyć podstawę obliczenia daniny solidarnościowej. W odpowiedzi Organ podatkowy wskazał, że ulga na złe długi nie została wymieniona w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT, w związku z czym podatnik nie ma prawa do uwzględnienia jej przy obliczaniu podstawy obliczenia daniny solidarnościowej.
W interpretacji z dnia 13 lutego 2026 r., nr 0115-KDIT3.4011.79.2026.1.JS, wnioskodawca zapytał czy ujęcie w zeznaniu rocznym kosztów kwalifikowanych w ramach rozliczenia ulgi B+R, skutkujące zmniejszeniem dochodu do opodatkowania, powoduje, że zmniejsza się również podstawa obliczenia daniny solidarnościowej. W tym przypadku Dyrektor KIS także wyjaśnił, że odliczenie od podstawy opodatkowania w postaci ulgi na działalność badawczo-rozwojową nie mieści się w katalogu odliczeń wymienionych w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT. Organ podkreślił, iż katalog wymieniony w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym, a co za tym idzie odliczeniom na potrzeby ustalenia wysokości daniny solidarnościowej podlegają tylko te, które bezpośrednio określa ta właśnie regulacja.
W interpretacji z dnia 5 listopada 2025 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.798.2025.1.MG, wnioskodawca zapytał czy wydatki odliczane od dochodu w zeznaniu PIT-36L w związku z zastosowaniem ulgi na zabytki oraz ulgi sponsoringowej mogą zostać uwzględnione również w podstawie obliczenia daniny solidarnościowej. Analogicznie jak w przywołanych powyżej pismach, Oran podatkowy stwierdził wprost, że skoro ulga na zabytki oraz ulga sponsoringowa nie zostały wymienione w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT, to nie ma możliwości pomniejszenia o nich podstawy opodatkowania daniną solidarnościową.
📝 Podsumowanie
Kluczowym wnioskiem jest, że choć ustalenie wysokości daniny solidarnościowej opiera się na dochodach wykazywanych na gruncie ustawy o PIT, to zasady obliczania podstawy daniny zostały uregulowane odrębnie w art. 30h ww. ustawy. W konsekwencji nie wszystkie mechanizmy obniżające dochód lub podstawę opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych znajdują zastosowanie przy ustalaniu wysokości daniny solidarnościowej. Praktyka interpretacyjna Krajowej Informacji Skarbowej konsekwentnie potwierdza, ulgi podatkowe oraz inne odliczenia niewymienione w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT– nawet jeśli wpływają na wysokość dochodu wykazywanego w rocznym zeznaniu podatkowym – nie mogą pomniejszać podstawy obliczenia daniny solidarnościowej.
