27 lipca, 2026

Jak odliczyć VAT wykonując zarówno czynności opodatkowane jak i zwolnione?

Streszczenie

Podatnik wykonujący zarówno czynności opodatkowane jak i zwolnione z podatku VAT, ma prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, jednak jest przy tym zobowiązany do osobnego ustalenia kwot podatku dających prawo do odliczenia oraz takich, w związku z którymi odliczenie nie przysługuje. Jeżeli nie jest to możliwe należy obliczyć i zastosować proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT lub oszacować ją zgodnie z art. 90 ust. 8 ww. ustawy.

📄 Podstawa prawna

Podstawowa zasada normująca pomniejszenie VAT należnego o podatek naliczony, zawarta w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wskazuje na prawo do odliczenia VAT wyłącznie w zakresie w jakiem nabyte towary i usługi służą do czynności opodatkowanych.

❗Informacje ogólne

Sytuację podatników, którzy wykonują zarówno czynności opodatkowane jak i zwolnione z podatku VAT, reguluje art. 90 ust. 1, zgodnie z którym jeżeli dany towar/usługa jest wykorzystywany przez podatnika do czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Natomiast na mocy art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli podatnik nie ma możliwości odrębnego ustalenia kwot podatku naliczonego podlegającego i niepodlegającego odliczeniu, to powinien pomniejszyć podatek należny zgodnie z proporcją w jakiej VAT naliczony może zostać przypisany czynnościom dającym prawo do odliczenia. Proporcję tę ustala się według następującego wzoru, na podstawie obrotu osiągniętego za poprzedni rok podatkowy: $\frac{r o c z n y o b r ó t z p r a w e m d o o d l i c z e n i a}{ł ą c z y r o c z n y o b r ó t}$

Jeżeli jednak, podatnik w poprzednim roku podatkowym nie osiągnął żadnego obrotu (lub obrót był niższy niż 30 000 zł) – proporcję należy wyliczyć szacunkowo, zawiadamiając o tym naczelnika właściwego urzędu skarbowego (art. 90 ust. 8 ustawy o VAT). Co więcej:

jeżeli powyższa proporcja przekracza 98% oraz kwota podatku naliczonego względem, którego nie przysługuje prawo do odliczenia wynosi poniżej 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%,

jeżeli powyższa proporcja nie przekracza 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

💻 Analiza wyszukanych wyroków i interpretacji

Interpretacja indywidualna z dnia 25 kwietnia 2025 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.54.2025.2.MKA, stanowi potwierdzenie, że jeżeli podatnik nie ma możliwości wyodrębniania całości lub części kwot podatku związanego z czynnościami opodatkowanymi oraz związanego z czynnościami zwolnionymi, to powinien dokonać odliczenia proporcjonalnego. Pismo dotyczyło spółki wykonującej czynności podlegające opodatkowaniu VAT, jak również czynności zwolnione z tego podatku. Firma zawarła współpracę z radcą prawnym, który w ramach świadczonych usług sporządza opinie oraz udziela konsultacji z zakresu prawa pracy. Dyrektor KIS wskazał, że spółce przysługuje prawo do proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego w związku z nabywanymi usługami, zgodnie z zasadami określonymi w art. 90 ust. 2-10 ustawy o VAT.

Kolejne wyszukane interpretacje odnoszą się do sytuacji, w której podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia proporcjonalnego:

w interpretacji z dnia 7 lutego 2024 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.571.2023.1.DS i interpretacji z dnia 3 grudnia 2024 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.805.2024.2.MWJ, Organ podatkowy stwierdził, że gdy udział sprzedaży dającej prawo do odliczenia VAT nie przekracza 2%, podatnik ma możliwość uznać, że proporcja wynosi 0% (zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT),

w interpretacji z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.84.2025.2.AM, Dyrektor KIS wyjaśnił, że jeżeli proporcja ustalona na podstawie obrotu z roku poprzedniego wynosi więcej niż 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegającego odliczeniu wynikającego z tej proporcji jest mniejsza niż 10 000 zł, podatnik ma możliwość uznać, że proporcja wynosi 100% (zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT),

w interpretacji z dnia 20 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.525.2024.2.KK, Organ podatkowy podkreślił, że zaokrąglenie proporcji wynoszącej do 2% do 0% oraz zaokrąglenie proporcji przekraczającej 98% do 100%, są rozwiązaniami fakultatywnymi, których wybór zależy od decyzji podatnika. Ma on bowiem prawo wyboru (po spełnieniu warunków), czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też uzna, że proporcja ta wynosi 0%/100%.

📝 Podsumowanie

Prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku wykonywania jednocześnie czynności opodatkowanych i zwolnionych z VAT nie jest wyłączone, jednak wymaga od podatnika prawidłowego przyporządkowania podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów działalności. Podstawową zasadą jest obowiązek odrębnego określenia kwot podatku związanych z czynnościami dającymi prawo do odliczenia. Dopiero gdy takie wyodrębnienie nie jest możliwe, zastosowanie znajduje mechanizm proporcji określony w art. 90 ustawy o VAT. ndywidualne pokazują jednocześnie, że granica pomiędzy sponsoringiem podatkowo akceptowalnym a świadczeniem wyłączonym z kosztów uzyskania przychodów bywa nieostra i silnie zależna od okoliczności faktycznych. Ostateczna kwalifikacja wymaga więc każdorazowo szczegółowej analizy umowy oraz sposobu jej realizacji.