Jak ustalić właściwą stawkę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych? 

Streszczenie

Stawka ryczałtu zależy od rodzaju faktycznie prowadzonej przez podatnika działalności. W celu jej ustalenia sięgnąć należy do art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, gdzie znajduje się katalog stawek. W razie wątpliwości zaleca się wystąpienie do Urzędu Statystycznego, aby uzyskać opinię o właściwym kodzie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług dla prowadzonej działalności. Pewność prawną zwiększyć może również uzyskanie interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w zakresie właściwej stawki ryczałtu dla danego rodzaju działalności.   

👇 Dora (twój osobisty asystent podatkowy) wyjaśnia:  

📄 Podstawa prawna 

Stawka ryczałtu zależy od kategorii przychodów wskazanych w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.  

❗ Informacje ogólne 

Aby dobrać właściwą stawkę (od 2 do 17%) dla uzyskiwanych przez podatnika przychodów, przypisuje się je do odpowiednich grup Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Jeżeli podatnik prowadzi różne rodzaje działalności, ryczałt ustala się według stawki właściwej dla każdego rodzaju działalności pod warunkiem prowadzenia ewidencji umożliwiającej rozdzielenie przychodów zaznaczyć, że to na podatniku spoczywa obowiązek wykazania, które czynności wykonuje i dlaczego przypisuje je do danego PKWiU. Organ może podważyć kwalifikację, jeśli stan faktyczny wskazuje inaczej.  

Po dokonaniu sklasyfikowania rodzaju prowadzonej przez siebie działalności pod odpowiednim kodem PKWiU, należy porównać uzyskiwane przychody z katalogiem stawek z art. 12 ust. 1 ustawy o ryczałcie. Jeżeli przychód z danego rodzaju usług nie został przypisany do konkretnej stawki należy zastosować jej „domyślną” wysokość, tj. 8,5%.   

💻 Interpretacje indywidualne oraz opinie Urzędy Statystycznego  

Aby upewnić się, że właściwie dobraliśmy stawkę podatku do kodu PKWiU prowadzonej działalności, wystąpić można z wnioskiem o indywidualną interpretację podatkową do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Jest to instytucja prawa podatkowego harmonizująca stosowanie prawa przez organy podatkowe oraz zapewniająca podatnikowi, który się do niej zastosuje ochronę prawną. Tym niemniej, Dyrektor KIS nie jest uprawniony do przyporządkowywania formalnego usług do określonego grupowania klasyfikacyjnego. Tak więc aby uzyskać pewność co do odpowiedniego przyporządkowania prowadzonej działalności rekomenduje się wystąpienie z bezpłatnym wnioskiem do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi.  

⚖️ Wyroki sądów  

Natomiast sądy administracyjne w wydawanych przez siebie orzeczeniach podkreślają, że o ile podatnik przy ustalaniu prawa do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz właściwej stawki ryczałtu może wspomagać się klasyfikacją statystyczną (a więc grupowaniem PKWiU), to jednak najważniejszy jest charakter gospodarczy rzeczywiście wykonywanych czynności oraz funkcja, jaką pełnią w obrocie. Takie stanowisko przyjął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. II FSK 487/23. W rozpatrywanej przez Sąd sytuacji, Dyrektor KIS odmówił podatniczce wydania interpretacji indywidualnej w zakresie właściwości stawek ryczałtu odnośnie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wskazując, że wniosek o wydanie interpretacji zawierał brak formalny (brak wskazania pod jakim symbolem PKWiU sklasyfikowane są usługi). NSA stwierdził, że wnioskodawczyni wyczerpująco opisała na czym polegają wykonywane przez nią czynności, a to właśnie ich specyfika decyduje o tym jaką stawkę ryczałtu należy zastosować. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług ma jedynie znaczenie pomocnicze.   

📝 Podsumowanie 

Aby ustalić właściwą stawkę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych:  

1. Przed zastosowaniem opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych upewnij się, że nie występują przesłanki wyłączające możliwość skorzystania z tej formy opodatkowania wskazane w art. 8 ustawy o ryczałcie.    

2. Ustal charakter gospodarczy faktycznie wykonywanych przez siebie czynności oraz ich funkcje jakie pełnią w obrocie.  

3. Przyporządkuj wykonywaną przez siebie działalność do właściwego kodu/kodów PKWiU (dla pewności możesz wystosować wniosek do Urzędu Statystycznego w Łodzi).  

4. Porównaj kod/kody PKWiU z katalogiem stawek z art. 12 ust. 1 ustawy o ryczałcie (dla pewności możesz wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej do Dyrektora KIS). 

5. Prowadź ewidencję przychodów w sposób umożliwiający wyodrębnienie przychodów z każdego rodzaju działalności, aby móc stosować odrębne stawki.  

6. W trakcie roku kontroluj czy przychody z prowadzonej działalności nie przekroczyły limitu 2 mln euro (w 2026 r., po przeliczeniu na złote zgodnie z kursem Narodowego Banku Polskiego z dnia 1 października 2025 r., limit wynosi 8 517 200 zł).