Streszczenie
Korekta odliczonego podatku od towarów i usług jest obowiązkiem dłużnika, w sytuacji, gdy nie ureguluje on należności w przeciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności. W artykule szczegółowo omówiono m.in. sytuacje w których korekta nie jest konieczna, lub takie w których po jej dokonaniu może zostać odwrócona. Rozpatrzono również przypadek, w którym należność zostaje uregulowana poprzez wzajemną kompensatę wierzytelności – zdaniem organów podatkowych jest ona równoznaczna z zapłatą.
📄 Podstawa prawna dla obowiązków dłużnika
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (art. 89b) wskazują, że nieuregulowanie należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze – skutkuje obowiązkiem dłużnika do korekty odliczonej uprzednio kwoty podatku VAT naliczonego. Natomiast w przypadku częściowego uregulowania należności w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności.
📅 Kiedy dokonać korekty
Korekty odliczenia VAT dokonać należy w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.
❗ Możliwość odwrócenia korekty
W przypadku uregulowania należności po dokonaniu omawianej korekty, podatnik ma prawo do zwiększenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano. Podobnie w przypadku częściowego uregulowania należności podatek naliczony może zostać zwiększony w odniesieniu do tej części.
💻 Analiza wyszukanych wyroków i interpretacji
W interpretacji z dnia 25 czerwca 2024 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.276.2024.3.ŻR, Organ podatkowy podkreślił, że dłużnik nie jest zobowiązany do dokonania korekty z tytułu rozpatrywanych regulacji tylko wówczas, gdy ureguluje należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, za który jest ona wymagalna. W związku z tym, podatniczka prowadząca JDG, wobec której prowadzone jest postepowania restrukturyzacyjne musi ponownie powiększyć VAT należny, korygując dokonane wcześniej doliczenie. Warunek, by dłużnik nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji został przez ustawodawcę usunięty z przepisów regulujących ulgę na złe długi i nie obowiązuje.
Analogiczne do powyższego rozstrzygnięcie zawarte zostało również np. w interpretacji z dnia 24 kwietnia 2026 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.167.2026.2.ŻR.
W interpretacji z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.323.2024.2.HW, Dyrektor KIS wskazał, że przed koniecznością korekty odliczonego podatku VAT w związku z przekroczeniem 90 dni od terminu płatności należności uchronić może dłużnika porozumienie z wierzycielem (a więc zawarcie zgodnej woli stron co do nowego termin zapłaty). Wtedy ten inny termin będzie właściwym do liczenia okresu 90 dni. Jednocześnie Organ podatkowy zauważył, że aby termin płatności był skutecznie odroczony, musi to nastąpić przed jego upływem, bowiem nie można odroczyć terminu, który upłynął.
W interpretacji z dnia 5 kwietnia 20204 r., nr 0112-KDIL3.4012.72.2024.1.NS, Organ podatkowy uznał, że podatnik, który nie uregulował należności wobec kontrahenta za roboty budowlane ze względu na dokonanie zapłaty w formie potrąceń z wzajemnych wierzytelności z tytułu naliczonych kar umownych (kontrahent nie wywiązał się z zakończenia robót i usunięcia usterek w terminie), nie jest zobowiązany do korekty odliczonego podatku VAT. W przedmiotowej sprawie spółka i tak korekty tej dokonała – z ostrożności – w związku z czym Dyrektor KIS stwierdził, że ma ona prawo do ponownego zwiększenia kwoty podatku naliczonego o skorygowaną wcześniej kwotę.
📝 Podsumowanie
Analiza aktualnej linii interpretacyjnej prowadzi do wniosku, że obowiązek dokonania przez dłużnika korekty odliczonego podatku naliczonego jest uzależniony przede wszystkim od braku uregulowania należności w przeciągu 90 dni od terminu płatności. Obowiązek ten nie jest obecnie wyłączony z uwagi na prowadzenie wobec dłużnika postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego ani pozostawanie w stanie likwidacji, gdyż ustawodawca zrezygnował z przesłanek przewidujących takie wyłączenia.
Istotne znaczenie ma również moment zmiany terminu płatności. Jeżeli strony skutecznie uzgodnią jego odroczenie jeszcze przed upływem pierwotnego terminu, nowa data staje się punktem odniesienia dla biegu 90-dniowego okresu. Odmiennie należy ocenić sytuację, gdy porozumienie zostaje zawarte już po upływie 90 dni od pierwotnego terminu płatności – w takim przypadku obowiązek dokonania korekty powstaje i nie może zostać wyeliminowany przez późniejsze ustalenia stron. Jednocześnie przez uregulowanie należności należy rozumieć nie tylko zapłatę w formie pieniężnej, lecz również inne prawnie skuteczne sposoby wygaśnięcia zobowiązania, w szczególności potrącenie (kompensatę) wzajemnych wierzytelności. W takich przypadkach nie dochodzi do ziszczenia się przesłanki uzasadniającej korektę podatku naliczonego.
