Streszczenie
W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podstawowy termin przedawnienia zobowiązania wynosi 3 lata, przy czym koniec tego terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Natomiast przychód w podatku CIT z tytułu przedawnionego zobowiązania powstaje kolejnego dnia po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Co do zasady należy więc stwierdzić, że przychód podatkowy powstaje 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło przedawnienie zobowiązania.
📄 Podstawa prawna
Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, przychodem podatkowym jest m.in. wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Natomiast na mocy art. 12 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy, do przychodów nie zalicza się wartości umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, jeżeli umorzenie związane jest z:
- bankowym postępowaniem ugodowym w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, lub
- postępowaniem restrukturyzacyjnym, postępowaniem upadłościowym lub
- realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw lub
- przymusową restrukturyzacją w rozumieniu ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji.
❗ Informacje ogólne
Ustawa o CIT nie zawiera odrębnego przepisu, który wskazywałby wprost konkretny dzień powstania przychodu z tytułu przedawnienia zobowiązania. W praktyce decydujące znaczenie ma więc ustalenie momentu, w którym zobowiązanie rzeczywiście stało się przedawnione.
🔎 Analiza wyszukanych interpretacji
W interpretacji z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.61.2025.2.JG, Organ podatkowy stwierdził, że w sytuacji, gdy koniec terminu przedawnienia tych zobowiązania przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, czyli na dzień 31 grudnia danego roku kalendarzowego, to przychód powstaje dnia kolejnego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, czyli 1 stycznia roku następnego. Oznacza to, że jeżeli termin przedawnienia wypada np. na ostatni dzień 2026 r., to przychód z tytułu przedawnionego zobowiązania po stronie dłużnika powstanie pierwszego dnia roku 2027.
Stanowisko analogiczne do powyższego odnajdziemy także m.in. w:
- interpretacji z dnia 3 lipca 2026 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.253.2026.1.DW,
- interpretacji z dnia 10 sierpnia 2026 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.257.2026.1.PK,
- interpretacji z dnia 28 sierpnia 2026 r., nr 0114-KDIP2-1.4010.296.2026.1.EG.
Ciekawa jest również interpretacja z dnia 9 kwietnia 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.11.2026.2.EKB, ponieważ Dyrektor KIS wskazał w niej, że nie tylko przedawnienie zobowiązania wobec wierzyciela skutkuje powstaniem po stronie dłużnika przychodu podatkowego, lecz analogicznie podejść należy również do przedawnienia zobowiązania z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie należności. W wyniku przedawnienia zobowiązania odsetkowego dojdzie bowiem do wzbogacenia po stronie dłużnika (przestanie on być zobowiązany do spełnienia świadczenia, a środki pieniężne, które winien przekazać w postaci odsetek pozostaną w jego majątku).
📝 Podsumowanie
Końcowo zaznaczyć należy, że przepisy ustawy Kodeks Cywilny przewidują, że w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podstawowy termin przedawnienia zobowiązania wynosi 3 lata, przy czym koniec tego terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W tej sytuacji przychód podatkowy powstaje pierwszego dnia roku następnego. Warto także zwrócić uwagę, że skutki podatkowe przedawnienia nie ograniczają się wyłącznie do należności głównej. KIS wskazuje, że art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT znajduje swoje zastosowanie również do przedawnionych zobowiązań z tytułu odsetek. Ustanie obowiązku ich zapłaty powoduje bowiem definitywne zwiększenie majątku dłużnika, które na gruncie ustawy o CIT może zostać zakwalifikowane jako przychód podatkowy.
