Streszczenie
Otrzymanie stypendium od fundacji bądź stowarzyszenia powoduje powstanie przychodu po stronie beneficjenta, który jednak w wielu przypadkach może zostać zwolniony z PIT na podstawie jednego ze zwolnień przedmiotowych. Każda z możliwych do zastosowania preferencji posiada odmienne warunki zastosowania, w związku z czym charakter świadczenia wymaga dokładnej analizy pod kątem spełnienia ustawowych przesłanek. Brak spełnienia choćby jednej z nich wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia, a co za tym idzie – wiąże się z koniecznością opodatkowania.
📄 Podstawa prawna
Art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że za przychody z innych źródeł uważa się, w szczególności m.in. otrzymane stypendia. Przychody te mogą jednak, przy spełnieniu odpowiednich warunków zostać zwolnione z PIT na mocy zwolnień przedmiotowych, wyszczególnionych przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 ww. ustawy.
❗ Informacje ogólne
W kontekście analizy możliwości zwolnienia z podatku dochodowego stypendiów wypłacanych przez organizacje pozarządowe (fundacje lub stowarzyszenia) kluczowe znaczenie mają:
- art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o PIT – zwolnienie pomocy materialnej dla uczniów i osób uczestniczących w innych formach kształcenia,
- art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT – zwolnienie stypendiów dla uczniów i studentów,
- art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o PIT – zwolnienie stypendiów dla osób czasowo przebywających za granicą.
🔎 Warunki zwolnień i analiza wyszukanych interpretacji
Aby uzyskać prawo do zwolnienia na mocy art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o PIT:
- świadczenie musi mieć charakter pomocy materialnej/stypendium,
- beneficjentem świadczenia muszą być uczniowie/uczestnicy innych form kształcenia,
- zasady przyznawania świadczenia musi zatwierdzić minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.
W interpretacji z dnia 16 lipca 2026 r., nr 0115-KDWT.4011.193.2026.2.DS, Organ podatkowy rozpatrywał sytuację fundacji prowadzącej niepubliczne liceum ogólnokształcące, która rozważała wprowadzenie oferty stypendialnej dla uzdolnionych uczniów oraz systemu obniżek czesnego za naukę. Zasady przyznawania stypendiów i zniżek określone mają zostać w odpowiednich regulaminach wewnętrznych. Dyrektor KIS wskazał, że w przypadku zatwierdzenia regulaminu stypendiów przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania stypendium, które planuje wypłacać uczniom fundacja będzie podlegało zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy PIT. Natomiast w odniesieniu do obniżek czesnego, ze względu na to, że rozwiązanie kierowane będzie do nieokreślonego kręgu osób (brak indywidualnego charakteru), jego zastosowanie nie będzie stanowiło nieodpłatnego świadczenia, a w konsekwencji nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Aby uzyskać prawo do zwolnienia na mocy art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT:
- świadczenie ma charakter stypendium,
- świadczenie jest otrzymywane przez osoby posiadające status ucznia lub studenta,
- świadczenie jest wypłacane na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe i udostępnionych do publicznej wiadomości.
W interpretacji z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.380.2020.3.DJ, Dyrektor KIS rozpatrywał przypadek stowarzyszenia, w którym trenują zawodnicy będący uczniami lub studentami. Organizacja przyznawała stypendia na podstawie uchwał udostępnianych do publicznej wiadomości za pomocą Internetu. Organ podatkowy stwierdził, że stypendia te mogą skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT, jednak do kwoty obowiązującego limitu 3 800 zł. Nadwyżka zaś podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Aby uzyskać prawo do zwolnienia na mocy art. art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o PIT:
- świadczenie ma charakter stypendium,
- świadczenie jest uzyskiwane przez osobę posiadającą polską rezydencję podatkową,
- świadczenie jest uzyskiwane przez osobę przebywającą czasowo za granicą.
Interpretacja z dnia 9 grudnia 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.830.2024.1.MKA, dotyczyła stowarzyszenia realizującego swoją działalność m.in. poprzez zakładanie i prowadzenie szkół jak i innych placówek o charakterze oświatowo-wychowawczym oraz naukowo-dydaktycznym. Organizacja udziela także finansowego wsparcia w postaci bezzwrotnych świadczeń pieniężnych w oparciu o zawierane umowy stypendialne. Stypendia przekazywane są celem pokrycia stypendystom kosztów edukacji stypendystów na zagranicznych placówkach edukacyjnych (w trakcie obowiązywania umów beneficjenci czasowo przebywają poza granicami kraju, wracając do niego incydentalnie, głównie w okresie wakacyjnym czy świątecznym). Wobec powyższego Organ podatkowy uznał, że wypłacane świadczenie spełnia warunki do zastosowania zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. a ustawy o PIT.
📝 Podsumowanie
Reasumując, stypendia wypłacone przez fundacje i stowarzyszenia, co do zasady stanowią przychód z innych źródeł, który jednak po spełnieniu stosownych przesłanek może zostać zwolniony z opodatkowania PIT, dzięki przewidzianym w ustawie zwolnieniom. Zastosowanie konkretnej preferencji ściśle uzależnione jest od charakteru konkretnego świadczenia, m.in. kręgu beneficjentów oraz zasad przyznawania wsparcia. Niespełnienie choćby jednego z warunków skutkuje brakiem prawa do preferencji i koniecznością opodatkowania świadczenia podatkiem dochodowym. W związku z tym, prawidłowa kwalifikacja podatkowa stypendium powinna zostać dokonana jeszcze przed rozpoczęciem jego wypłaty, tak aby organizacja mogła właściwie określić zarówno zasady przyznawania świadczeń, jak i związane z nimi obowiązki podatkowe. zyskującej wygraną.
