Streszczenie
Małżeństwo co do zasady blokuje ulgę, nawet jeżeli małżonek nie jest rodzicem dzieci i ich nie przysposobił – art. 6 ust. 4c ustawy o PIT wymaga ściśle określonego statusu cywilnego. Związek nieformalny z partnerem nie wyklucza automatycznie ulgi, o ile podatnik ma wymagany status (np. rozwódka) i faktycznie samotnie wychowuje dziecko; trzeba jednak uważać na art. 6 ust. 4f PIT – jeśli podatnik wychowuje wspólnie z partnerem choć jedno dziecko (np. ich wspólne), preferencja odpada od 2022 r.
💬 Interpretacje indywidualne i stanowisko organów
- W interpretacji indywidualnej z 22 lipca 2025 r., 0115-KDIT2.4011.325.2025.2.DT organ uznał, że podatniczka nie ma prawa do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2022–2024 r., mimo że ojciec dzieci był pozbawiony władzy rodzicielskiej, a obecny mąż nie był ojcem dzieci i nigdy ich nie przysposobił. Organ podkreślił, że art. 6 ust. 4c PIT wymienia enumeratywnie statusy uprawniające do preferencji, a fakt, że małżonek nie jest biologicznym ojcem i nie adoptował dzieci jest bez znaczenia, ponieważ podatniczka była mężatką i nie spełniała przesłanki statusu cywilnego z art. 6 ust. 4c PIT.
- W interpretacji indywidualnej z 23 lutego 2026 r., 0113-KDIPT2-2.4011.1162.2025.3.ACZ organ uznał, że podatniczka nie może skorzystać z preferencji za 2025 r., mimo że ojciec biologiczny dzieci miał odebrane prawa rodzicielskie, a obecny mąż nie był ich ojcem (choć dzieci przyjęły jego nazwisko), a dodatkowo małżonkowie zawarli rozdzielność majątkową i mąż wyprowadził się oraz nie partycypował w utrzymaniu rodziny. Rozstrzygające było to, że podatniczka w 2025 r. nadal pozostawała w związku małżeńskim, a art. 6 ust. 4c PIT wymaga ściśle określonego statusu (np. rozwód/separacja sądowa), którego w tej sprawie nie było.
- W interpretacji indywidualnej z 26 marca 2025 r., 0113-KDIPT2-2.4011.106.2025.2.EC organ uznał, że pozostawanie w związku partnerskim (bez ślubu) z osobą, która nie jest ojcem dziecka i nie uczestniczy w jego wychowaniu, nie przekreśla ulgi – o ile podatnik ma właściwy status cywilny (w tej sprawie: rozwódka) i faktycznie samotnie wychowuje dziecko. Organ potwierdził prawo do preferencji za 2019–2021 r. Organ uznał jednocześnie, że od dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. działa „bezpiecznik” z art. 6 ust. 4f PIT: jeżeli podatnik wychowuje wspólnie z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko (w tej sprawie – wspólne dziecko z partnerem), to preferencja dla samotnego rodzica nie ma zastosowania, nawet jeśli równolegle podatnik samotnie wychowuje dziecko z poprzedniego związku. Z tego powodu organ odmówił prawa do preferencji za 2022–2024 r.
🔥 Podsumowanie
- Małżeństwo z osobą niebędącą rodzicem dzieci co do zasady pozbawia prawa do ulgi, ponieważ art. 6 ust. 4c PIT wymaga określonego statusu cywilnego. Fakt, że małżonek nie jest ojcem i nie przysposobił dzieci, organ traktuje jako niemający znaczenia.
- Związek nieformalny z partnerem nie wyklucza ulgi automatycznie, jeśli podatnik (np. rozwódka) faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a partner nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka.
