Streszczenie
świadczenia z rękojmi mogą być w PIT oceniane skrajnie różnie – w zależności od tego, czy podatnik uzyskuje definitywne przysporzenie (pieniądze / zaoszczędzony wydatek), a także jaka jest podstawa prawna wypłaty (np. ugoda pozasądowa czy wyrok lub ugoda sądowa). W praktyce KIS potrafi uznać, że lokal zastępczy zapewniony przez dewelopera nie tworzy przychodu, ale jednocześnie rekompensaty pieniężne wypłacane na podstawie ugód pozasądowych kwalifikuje jako „inne źródła” i wiąże z obowiązkami informacyjnymi (PIT-11/PIT-8C).
💬 Interpretacje indywidualne i stanowisko organów
- W interpretacji indywidualnej z 30 czerwca 2025 r., 0115-KDIT2.4011.213.2025.2.MM organ uznał, że udostępnienie (na koszt dewelopera) lokalu zastępczego na czas usuwania wad lokalu w ramach rękojmi nie powoduje powstania przychodu po stronie właścicielki lokalu. Organ podkreślił konstrukcję pojęcia przychodu jako definitywnego przysporzenia (w tym zaoszczędzonego wydatku) i uznał, że w realiach sprawy takie przysporzenie nie powstaje, bo deweloper realizuje obowiązki związane z rękojmią, a świadczenie jest funkcjonalnie związane z usuwaniem wad lokalu.
- W interpretacji indywidualnej z 23 grudnia 2021 r., 0115-KDIT2.4011.648.2021.2.DP organ uznał, że rekompensaty wypłacane właścicielom lokali (za niewyeliminowane wady/usterki) – jeżeli są wypłacane na podstawie porozumień/ugód pozasądowych – nie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT z uwagi na wyłączenie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g (odszkodowania wynikające z umów lub ugód innych niż ugody sądowe). Konsekwencją jest kwalifikacja jako przychód z innych źródeł i obowiązek sporządzenia informacji (w tej sprawie: PIT-11).
- W interpretacji indywidualnej z 26 lutego 2018 r., 0112-KDIL3-2.4011.16.2018.1.MK organ uznał za nieprawidłowe stanowisko podatników, iż rekompensata za wady fizyczne lokalu nie rodzi skutków w PIT. W stanie faktycznym sprawy deweloper, w ramach realizacji rękojmi obowiązany był do usunięcia zgłoszonych przez Wnioskodawców usterek, lecz usterek tych nie usunął, natomiast uznając swoją odpowiedzialność przekazał Wnioskodawcom środki pieniężne na ich usunięcie w kwocie 6.000 zł. Finalnie organ uznał, że środki te stanowią przychód z innych źródeł.
🔥 Podsumowanie
- Brak PIT jest łatwiejszy do obrony, gdy deweloper realizuje obowiązki z rękojmi w naturze (np. zapewnia lokal zastępczy) i organ nie widzi po stronie podatnika definitywnego przysporzenia.
- Ryzyko w PIT rośnie, gdy pojawia się wypłata pieniężna i podstawą jest ugoda lub porozumienie pozasądowe – wtedy organ często kwalifikuje świadczenie jako „inne źródła”.
