Streszczenie
Pożyczka pieniężna udzielona między osobami należącymi do tzw. grupy zerowej może korzystać ze zwolnienia z PCC, także wtedy, gdy środki pochodzą z majątku wspólnego małżeńskiego pożyczkodawcy. Kluczowe jest jednak to, kto jest stroną umowy pożyczki. Jeżeli umowa zostaje zawarta wyłącznie między osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, np. między siostrami, a małżonek pożyczkodawcy jedynie wyraża zgodę na pożyczkę, to pochodzenie środków z majątku wspólnego nie wyłącza zwolnienia. Trzeba jednak spełnić warunki formalne: złożyć PCC-3 w terminie 14 dni i udokumentować przekazanie pieniędzy na rachunek pożyczkobiorcy.
💬 Interpretacja indywidualna i stanowisko organu
- W interpretacji indywidualnej z 24 lipca 2026 r., 0111-KDIB2-3.4014.264.2026.1.BZ organ uznał, że pożyczkobiorczyni będzie mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do całej kwoty pożyczki udzielonej jej przez siostrę. Sprawa dotyczyła nieoprocentowanej pożyczki przeznaczonej na cel mieszkaniowy, tj. zakup i remont lokalu mieszkalnego. Organ wskazał, że stronami umowy pożyczki miały być wyłącznie pożyczkobiorczyni oraz jej siostra. Siostra pozostawała w związku małżeńskim, w którym obowiązywała wspólność ustawowa, a środki przeznaczone na pożyczkę wchodziły do majątku wspólnego małżeńskiego. Małżonek siostry nie miał być jednak stroną umowy – miał jedynie wyrazić pisemną zgodę na udzielenie pożyczki. Organ uznał, że okoliczność pochodzenia środków z majątku wspólnego siostry i jej małżonka nie oznacza, że umowa pożyczki zostanie zawarta również ze szwagrem. Dla zastosowania zwolnienia decydujące było więc to, że stronami umowy pozostawały siostry, czyli osoby objęte katalogiem z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Organ wskazał, że pożyczki pieniężne zawierane między osobami z tzw. grupy zerowej, w wysokości przekraczającej kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, korzystają ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC, jeżeli pożyczkobiorca spełni warunki formalne. Chodzi o złożenie deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności oraz udokumentowanie otrzymania pieniędzy dowodem przekazania na rachunek płatniczy, inny rachunek bankowy, rachunek w SKOK albo przekazem pocztowym. Organ uznał również, że bez znaczenia dla zwolnienia pozostaje fakt, że środki zostaną przekazane w kilku ratach. W opisanej sprawie pożyczka miała zostać wypłacona częściowo na zakup lokalu, a następnie w kolejnych transzach na jego remont. Organ zaakceptował stanowisko, że pożyczkobiorczyni będzie zobowiązana do złożenia jednej deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki.
- Organ potwierdził, że spełniony będzie również warunek dokumentacyjny, ponieważ środki miały zostać przekazane z rachunku wspólnego siostry i jej małżonka na rachunek bankowy pożyczkobiorczyni. Otrzymanie pieniędzy w formie przelewu pozwala więc wykazać przepływ środków wymagany dla zastosowania zwolnienia.
🔥 Podsumowanie
- Pożyczka pieniężna między osobami z tzw. grupy zerowej może korzystać ze zwolnienia z PCC. Do grupy tej należą m.in. małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha.
- Jeżeli pożyczki udziela siostra, a jej małżonek tylko wyraża zgodę na przekazanie środków z majątku wspólnego, nie oznacza to automatycznie, że szwagier staje się stroną umowy pożyczki. Pochodzenie pieniędzy z majątku wspólnego małżeńskiego pożyczkodawcy nie wyłącza zwolnienia, jeżeli stronami umowy są wyłącznie osoby objęte art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
- Dla zwolnienia trzeba złożyć PCC-3 w terminie 14 dni od zawarcia umowy, chyba że umowa została zawarta w formie aktu notarialnego.
- Na żądanie urzędu skarbowego trzeba też udokumentować otrzymanie pieniędzy przelewem na rachunek pożyczkobiorcy albo przekazem pocztowym.
