15 września, 2026

Sprzedaż nieruchomości otrzymanej w ramach zachowku – czy podlega opodatkowaniu PIT?

Streszczenie

Sprzedaż nieruchomości otrzymanej w ramach zachowku nie zawsze podlega PIT. Kluczowe znaczenie ma to, czy nieruchomość przekazana w celu zaspokojenia roszczenia o zachowek wchodziła w skład spadku po zmarłym. Jeżeli tak, pięcioletni termin należy liczyć od końca roku, w którym nieruchomość nabył spadkodawca. Jeżeli jednak nieruchomość wcześniej została darowana innej osobie i nie była składnikiem masy spadkowej, pięcioletni termin liczy się od końca roku, w którym uprawniony do zachowku sam nabył nieruchomość.

💬 Interpretacje indywidualne i stanowisko organów

W interpretacji indywidualnej z 24 sierpnia 2026 r., 0112-KDIL2-1.4011.637.2026.2.MKA organ uznał, że sprzedaż nieruchomości otrzymanej w ramach zaspokojenia roszczenia o zachowek nie będzie podlegała PIT, jeżeli pięcioletni termin liczony od końca roku nabycia nieruchomości przez spadkodawcę już upłynął. Sprawa dotyczyła podatniczki, która na podstawie ugody sądowej z 29 kwietnia 2025 r. otrzymała od brata nieruchomość gruntową tytułem spłaty zachowku po ojcu. Organ wskazał, że nieruchomość przekazana podatniczce w ramach zachowku wchodziła w skład spadku po jej ojcu. Ojciec nabył ją w 1988 r. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego, a następnie nieruchomość odziedziczył brat podatniczki po śmierci ojca w 2023 r. Dopiero później, w celu zaspokojenia zachowku, brat przeniósł własność nieruchomości na podatniczkę. Organ uznał, że pojęcie „nabycia w drodze spadku” obejmuje także nabycie nieruchomości w wyniku zwolnienia się z obowiązku wypłaty zachowku przez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz osoby pominiętej w testamencie. W konsekwencji pięcioletni termin z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT należało liczyć zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, czyli od końca roku nabycia nieruchomości przez spadkodawcę. Organ podkreślił, że skoro ojciec podatniczki nabył nieruchomość w 1988 r., to pięcioletni termin niewątpliwie już upłynął. Sprzedaż nieruchomości w 2026 r., mimo że nastąpiła przed upływem 5 lat od dnia jej otrzymania przez podatniczkę, nie stanowiła więc źródła przychodu w PIT.

W interpretacji indywidualnej z 24 grudnia 2024 r., 0112-KDSL1-1.4011.523.2024.2.DT organ uznał natomiast, że sprzedaż nieruchomości otrzymanej w ramach zachowku podlega PIT, jeżeli nieruchomość nie wchodziła w skład masy spadkowej, a sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku jej nabycia przez podatnika. Sprawa dotyczyła podatnika, który w 2019 r. otrzymał od brata lokal mieszkalny w celu zwolnienia brata z długu wynikającego z obowiązku zapłaty zachowku. Organ wskazał, że brat podatnika stał się właścicielem lokalu już w 2007 r. na podstawie darowizny od rodziców. Oznaczało to, że lokal nie był własnością spadkodawców w chwili ich śmierci i nie stanowił składnika masy spadkowej. Samo zaliczenie wcześniejszej darowizny na schedę spadkową nie oznacza jeszcze, że dana nieruchomość była nabyta w drodze spadku. Organ uznał, że w takim przypadku art. 10 ust. 5 ustawy o PIT nie ma zastosowania. Momentem nabycia nieruchomości przez podatnika był dzień zawarcia aktu notarialnego, na podstawie którego brat przeniósł na niego własność lokalu w celu wykonania obowiązku zapłaty zachowku. Organ podkreślił, że skoro podatnik nabył lokal w 2019 r., a sprzedał go w 2021 r., to sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat liczonych od końca roku nabycia. W konsekwencji sprzedaż stanowiła źródło przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

🔥 Podsumowanie

Sprzedaż nieruchomości otrzymanej w ramach zachowku nie zawsze podlega opodatkowaniu PIT.

Jeżeli nieruchomość wchodziła w skład spadku po spadkodawcy, pięcioletni termin należy liczyć od końca roku, w którym nieruchomość nabył spadkodawca.

Jeżeli od tego momentu minęło 5 lat, sprzedaż nie stanowi źródła przychodu w PIT, nawet jeżeli podatnik sprzedał nieruchomość krótko po jej otrzymaniu w ramach zachowku.

Jeżeli jednak nieruchomość nie wchodziła w skład masy spadkowej, bo np. została wcześniej darowana innej osobie, art. 10 ust. 5 ustawy o PIT może nie mieć zastosowania.