Streszczenie
Sprzedaż odziedziczonego mieszkania przed upływem 5-letniego okresu zamieszkiwania i zameldowania może prowadzić do utraty ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W takich sytuacjach zachowanie prawa do ulgi jest możliwe jedynie wyjątkowo – gdy sprzedaż jest uzasadniona koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, środki ze sprzedaży zostaną w całości przeznaczone w ciągu 2 lat na cel mieszkaniowy, a łączny okres zamieszkiwania i zameldowania w zbytym oraz nowym lokalu lub budynku wyniesie 5 lat.
💬 Interpretacje indywidualne i stanowisko
- W interpretacji indywidualnej z 8 maja 2026 r., 0111-KDIB2-3.4015.65.2026.2.JKU organ uznał, że podatnik nie zachowa prawa do ulgi mieszkaniowej, jeżeli sprzeda odziedziczone spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i przeznaczy środki na dokończenie rozpoczętej wcześniej budowy domu jednorodzinnego. W sprawie podatnik odziedziczył lokal, skorzystał z ulgi z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a następnie chciał sprzedać mieszkanie z uwagi na powiększenie rodziny, zły stan techniczny lokalu i potrzebę poprawy warunków mieszkaniowych. Organ wskazał, że zbycie mieszkania musi być uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a środki ze sprzedaży muszą zostać w całości przeznaczone w ciągu 2 lat na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo budowę innego budynku lub lokalu. Dodatkowo łączny okres zamieszkiwania, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, musi wynosić 5 lat. Organ uznał jednak, że w opisanej sprawie nie wystąpiła „uzasadniona konieczność” zmiany warunków lub miejsca zamieszkania. Wskazał, że podatnik już przed zamieszkaniem w odziedziczonym lokalu wiedział, że buduje dom, że powiększyła mu się rodzina oraz w jakim stanie i metrażu znajduje się odziedziczone mieszkanie. W konsekwencji sprzedaż lokalu nie została uznana za następstwo wyjątkowej sytuacji życiowej, lecz za zwykłą potrzebę poprawy warunków bytowych.
- W interpretacji indywidualnej z 29 maja 2026 r., 0111-KDIB2-2.4015.77.2026.1.DR organ uznał, że podatniczka również nie zachowa prawa do ulgi mieszkaniowej, jeżeli sprzeda odziedziczone mieszkanie przed upływem 5 lat i przeznaczy środki na zakup innego lokalu. Sprawa dotyczyła mieszkania odziedziczonego po ciotce ojca, objętego ulgą mieszkaniową, które znajdowało się w głośnej lokalizacji, generowało wysoki czynsz i wymagało generalnego remontu. Organ podkreślił, że „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” musi mieć charakter obiektywny i imperatywny. Organ wskazał, że nie chodzi o dowolną poprawę komfortu życia, lecz o wyjątkową sytuację, która faktycznie uniemożliwia dalszą egzystencję w nabytej nieruchomości. Organ jako przykłady wskazał m.in. zmianę miejsca pracy, chorobę podatnika lub członków najbliższej rodziny, a także trudną sytuację życiową lub rodzinną wymagającą zmiany miejsca zamieszkania. Organ uznał, że doskwierający podatniczce hałas, wysoki czynsz i zły stan techniczny mieszkania nie stanowią jeszcze okoliczności wyjątkowych. Podatniczka już w momencie odziedziczenia mieszkania wiedziała, gdzie lokal się znajduje, jakie opłaty będzie ponosić oraz w jakim stanie technicznym jest mieszkanie. Zdaniem organu okoliczności te świadczyły o zwykłej potrzebie zmiany warunków bytowych, a nie o uzasadnionej konieczności w rozumieniu art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy.
🔥 Podsumowanie
- Sprzedaż odziedziczonego mieszkania przed upływem 5 lat co do zasady może skutkować utratą ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zachowanie ulgi jest możliwe tylko wtedy, gdy sprzedaż jest uzasadniona koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a nie jedynie chęcią poprawy komfortu życia.
- Organy restrykcyjnie oceniają przesłankę „konieczności”. Zły stan techniczny mieszkania, wysoki czynsz, hałas, powiększenie rodziny lub dążenie do dokończenia budowy domu mogą nie wystarczyć, jeżeli podatnik znał te okoliczności już wcześniej.
