Streszczenie
Prawo do ulgi na prototyp (obniżenie podstawy opodatkowania CIT/PIT) przysługuje, jeżeli podatnik ponosi wydatki w związku z próbną produkcją nowego produktu i wprowadzeniem go na rynek. Przez „nowy produkt” należy rozumieć produkt dotychczas nieoferowany przez danego podatnika. Pozostałe warunki skorzystania z rozpatrywanej preferencji to m.in. brak zwrotu poniesionych kosztów w jakiejkolwiek formie oraz posiadanie faktur dokumentujących wydatki.
📄 Podstawa prawna
Ulga na prototyp regulowana jest w:
- art. 18ea ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT),
- art. 26ga ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT),
Preferencja pozwala na dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym części wydatków poniesionych na produkcję próbną nowego produktu (prototypu) i wprowadzenie go na rynek.
🔎 Kto może skorzystać ze zwolnienia
Ulga na terminal przysługuje zarówno podatnikom CIT jak i podatnikom PIT prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą (rozliczaną na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym) oraz ponoszącym wydatki z określonych tytułów:
- próbna produkcja nowego produktu – rozruch technologiczny produkcji w celu wykonania prób i testów przed uruchomieniem procesu produkcji nowego produktu, powstałego w wyniku prowadzenia prac badawczo-rozwojowych (koszty: zakup określonych środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji próbnej lub ulepszenie środków trwałych, aby dostosować je próbnej produkcji oraz zakup materiałów i surowców),
- wprowadzenie na rynek nowego produktu – działania podejmowane w celu przygotowania dokumentacji służącej uzyskaniu certyfikatów i zezwoleń umożliwiających skierowanie produktu powstałego w wyniku prac badawczo-rozwojowych do sprzedaży (koszty: badań, ekspertyz, przygotowania dokumentacji oraz opłat pobieranych w celu uzyskania, odnowienia lub przedłużenia np. certyfikatu, homologacji, znaku CE, znaku bezpieczeństwa.
🚨 Ograniczenia preferencji
Odliczeniu podlegają wyłącznie koszty:
- faktycznie poniesione,
- nie zwrócone w jakiejkolwiek formie,
- nie uwzględnione w dochodzie zwolnionym (dotyczy podatników prowadzących działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia lub w ramach realizacji nowej inwestycji na podstawie decyzji o wsparciu).
🧮 Ile można odliczyć
Odliczenia można dokonać w wysokości 30% sumy kosztów produkcji próbnej nowego produktu i wprowadzenia go na rynek. Ważne jednak by pamiętać, że kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć 10% dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów niż z zysków kapitałowych.
📅 Kiedy dokonać odliczenia
Z preferencji skorzystać można zarówno za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki, jak i w kolejnych latach podatkowych (do 6 kolejno następujących po sobie lat podatkowych, jeżeli podatnik w danym roku podatkowym poniósł stratę lub wysokość dochodu z działalności gospodarczej była niższa od kwoty przysługujących).
🗒️✒️ Obowiązki dokumentacyjne
W zakresie wykazania prawa do skorzystania z ulgi posiadać należy faktury dokumentujące poniesione wydatki lub inne dokumenty, które stanowiące stosowne potwierdzenie.
💻 Interpretacja przepisów ogólnych oraz wyszukanych interpretacji lub wyroków.
W interpretacji z dnia 6 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.672.2024.2.MBD, Dyrektor KIS stwierdził, że „nowy produkt” w kontekście ulgi na prototyp nie musi oznaczać produktu nieistniejącego do tego czasu na rynku. Preferencja kierowana jest do podatników podejmujących się działań twórczych na skalę własnego przedsiębiorstwa. Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca w ramach prowadzonych prac badawczo-rozwojowych opracowuje produkty, których sam dotychczas nie produkował to spełniają one definicję „nowego produktu”, nawet jeżeli podobne rozwiązanie zostało opracowane już wcześniej przez inny podmiot.
W wyroku z dnia 27 października 2023 r., sygn. I SA/Kr 811/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że definicji „nowego produktu” w rozumieniu ulgi na prototyp spełniać nie będą produkty ulepszone, które przed ulepszeniem były już oferowane przez danego podatnika. Aby ulepszenie takiego produktu mogło dawać prawo do skorzystania z preferencji musiałby on w wyniku dokonanych zmian znacznie zmienić swoją specyfikę np. być wykonany z innego materiału, za pomocą innej technologii bądź posiadać odmienny wygląd. Kosmetyczne modyfikacje nie mogą świadczyć o powstaniu „nowego produktu”.
📝 Podsumowanie
Z przywołanych przepisów oraz stanowisk sądów administracyjnych i organów podatkowych wynika, że ulga na prototyp pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania CIT/PIT 30% kosztów próbnej produkcji oraz wprowadzenia nowego produktu na rynek. Istotnym jest by podkreślić, że „nowy produkt” nie musi być produktem nie opracowanym już wcześniej przez nikogo innego – wystarczy, aby nie był produkowany dotychczas przez danego podatnika. Inaczej natomiast sytuacja ma się z produktami, które podatnik wprowadził do sprzedaży, a następnie stworzył ich ulepszoną wersję. Jeżeli nie będzie się ona znacznie różnić od pierwowzoru – nie może zostać uznana za „nowy produkt”.
