Streszczenie
Wynagrodzenie wypłacone za zrzeczenie się dziedziczenia może być neutralne na gruncie podatku od spadków i darowizn, ale jednocześnie opodatkowane PIT. Organ uznał, że odpłatne zrzeczenie się dziedziczenia nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ nie dochodzi do nieodpłatnego nabycia rzeczy lub praw majątkowych. Jednocześnie wskazał, że otrzymane wynagrodzenie stanowi definitywne przysporzenie majątkowe i należy je rozliczyć jako przychód z innych źródeł w PIT.
📄 Podstawa prawna
💬 Interpretacja indywidualna i stanowisko organu
- W interpretacji indywidualnej z 28 sierpnia 2026 r., nr 0115-KDIT3.4011.542.2026.5.KP; 0111-KDIB2-3.4015.249.2026.4.LM organ uznał, że stanowisko podatniczki jest prawidłowe w zakresie podatku od spadków i darowizn, ale nieprawidłowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Sprawa dotyczyła podatniczki, która zawarła ze swoim małżonkiem umowę zrzeczenia się dziedziczenia po nim. Jednocześnie małżonek zobowiązał się do zapłaty na jej rzecz wynagrodzenia w łącznej kwocie 500 000 zł, w dwóch ratach. Organ wskazał, że jedyną podstawą wypłaty wynagrodzenia był akt notarialny obejmujący umowę zrzeczenia się dziedziczenia oraz zobowiązanie do zapłaty wynagrodzenia. Nie została zawarta odrębna umowa darowizny ani żadna inna umowa. Organ uznał, że otrzymanie wynagrodzenia za zrzeczenie się dziedziczenia nie podlega podatkowi od spadków i darowizn. Organ podkreślił, że katalog tytułów nabycia opodatkowanych tym podatkiem ma charakter zamknięty, a umowa zrzeczenia się dziedziczenia nie została w nim wymieniona. Organ wskazał również, że w analizowanej sprawie podatniczka otrzymywała świadczenie określone jako wynagrodzenie za zrzeczenie się dziedziczenia, a więc występował element odpłatności i ekwiwalentności. Z tego względu nie można było uznać, że dochodzi do darowizny albo innego tytułu nabycia objętego ustawą o podatku od spadków i darowizn.
- Organ uznał natomiast, że skoro świadczenie pieniężne nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, to należy ocenić je na gruncie ustawy o PIT. W konsekwencji nie działa wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, które dotyczy przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Organ uznał więc, że wynagrodzenie za zrzeczenie się dziedziczenia stanowi dla podatniczki definitywne przysporzenie majątkowe, które należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczki, że otrzymane środki nie powodują powstania przychodu w PIT. W konsekwencji, otrzymane wynagrodzenie powinno zostać wykazane w zeznaniu podatkowym i opodatkowane wraz z innymi dochodami podatniczki.
🔥 Podsumowanie
- Wynagrodzenie za zrzeczenie się dziedziczenia nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli nie dochodzi do nabycia rzeczy lub praw majątkowych z tytułu wymienionego w tej ustawie.
- Brak opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nie oznacza automatycznie braku PIT.
- Wynagrodzenie za zrzeczenie się dziedziczenia stanowi definitywne przysporzenie majątkowe, które należy rozliczyć jako przychód z innych źródeł.
- Kwoty wypłacane w poszczególnych latach powinny zostać wykazane w zeznaniu podatkowym za rok, w którym zostały otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika.
