Czy zakup samochodów przez dealera w celu dalszej odsprzedaży podlega opodatkowaniu PCC? 

Streszczenie

Ulga prorodzinna pozwala na pomniejszenie podatku dochodowego od osób fizycznych o przewidziane w ustawie o PIT kwoty (w wysokości zależnej od ilości dzieci, nad którymi sprawowana jest opieka). Na możliwość skorzystania z preferencji wpływa m.in.: fakt rzeczywistej opieki nad dzieckiem/dziećmi (a nie jedynie prawo do opieki), wiek dziecka (małoletnie czy pełnoletnie), wysokość dochodów osiągane przez opiekunów (w przypadku opieki nad jednym dzieckiem) oraz posiadanie stosownych dowodów na potwierdzenie prawa do ulgi.  

📄 Podstawa prawna 

Ulga prorodzinna została uregulowana w art. 27f ustawy o PIT, zgodnie z którym podatnik rozliczający się na zasadach ogólnych może skorzystać z odliczenia określonej kwoty od podatku dochodowego za każde małoletnie dziecko, w stosunku, do którego w danym roku podatkowym:  

• wykonywał władzę rodzicielską, 

• pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało lub gdy,  

• sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą. 

Co więcej, na podstawie art. 27f ust. 6 oraz art. 6 ust. 4c i 4e ww. ustawy, ulga prorodzinna przysługuje także: 

• na dzieci pełnoletnie do 25 roku życia, jeżeli kontynuują naukę w szkole lub na studiach i nie uzyskały w roku podatkowym dochodów (przychodów) z określonych tytułów – w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej, 

• na dzieci pełnoletnie, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną.  

❗ Limity dochodów   

Z preferencji skorzystać może podatnik osiągający w roku podatkowym dochody nie większe niż: 

• 56 000 zł – osoba nie pozostająca w związku małżeńskim/nierozliczająca się jako małżonek przez cały rok (jedno dziecko), 

• 112 000 zł – małżeństwa rozliczającego się wspólnie oraz samotni rodzice (jedno dziecko). 

Jeżeli zaś podstawą do skorzystania z ulgi jest opieka nad więcej niż jednym dzieckiem, to limity dochodów nie obowiązują.  

💰 Wysokość odliczenia  

Kwoty, o które pomniejszony może zostać podatek dochodowy od osób fizycznych zależą od liczby dzieci, nad którymi opieka uprawnia do skorzystania z ulgi prorodzinnej. 

Przy jednym dziecku podatnik może odliczyć: 

• 92,67 zł miesięcznie (1 112,04 zł rocznie), 

Przy dwójce dzieci podatnik może odliczyć: 

• 92,67 zł miesięcznie na każde dziecko (2 224,08 zł rocznie), 

Przy trójce dzieci podatnik może odliczyć: 

• 92,67 zł miesięcznie za dwójkę pierwszych dzieci oraz 166,67 zł za trzecie dziecko (4 224,12 zł rocznie), 

Przy czwórce lub większej liczbie dzieci podatnik może odliczyć:  

• 92,67 zł miesięcznie za dwójkę pierwszych dzieci, 166,67 zł za trzecie dziecko, 225 zł za czwarte i każde kolejne dziecko (od 6 924,12 zł wzwyż).  

🔎 Konieczność wykazania stanu faktycznego  

Aby móc skorzystać z ulgi omawianej preferencji podatnik posiadać musi stosowne dowody, które obowiązany jest przedstawić na żądanie organów podatkowych. Mogą być to, w szczególności:  

• odpis aktu urodzenia dziecka, 

• zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, 

• odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą, 

• zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły. 

💻 Wybrane interpretacje podatkowe  

Warto wspomnieć, że przywołane wcześniej limity dochodów, których przekroczenie uniemożliwia skorzystanie z ulgi prorodzinnej, nie mają zastosowania, w sytuacji, gdy podatnik sprawował opiekę nad jednym dzieckiem, które osiada orzeczenie o niepełnosprawności. W interpretacji indywidualnej z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr 0115-KDIT2.4011.140.2025.2.KC, Dyrektor KIS potwierdził, że z ulgi w pełnej wysokości może skorzystać rodzić samotnie wychowujący niepełnosprawne dziecko osiągający dochody przekraczające 120 000 zł w roku podatkowym, nawet jeżeli posiadane orzeczenie straciło ważność w ciągu roku, za który podatnik chce dokonać odliczenia. Organ podatkowy wskazał, iż z art. 27f ust. 2e nie wynika, by warunkiem jego zastosowania było dysponowanie orzeczeniem dziecka przez cały rok podatkowy. W związku z tym, jeżeli rodzic posiada orzeczenie ważne do 30 września 2024 r., to przysługuje mu prawo do rozliczenia ulgi za 2024 r. w pełnej wysokości.  

Z kolei interpretacja Dyrektora KIS z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr 0112-KDSL1-2.4011.263.2024.4.MO, wskazuje, iż prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej przysługuje jedynie podatnikowi, który wykonuje władzę rodzicielską (a nie tylko ją posiada). Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a więc spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi. 

Ciekawym pismem, w którym Organ podatkowy odniósł się do sytuacji ukończenia 18 roku życia przez dziecko uzyskujące dochody z umów zlecania, jest interpretacja z dnia 13 maja 2025 r., 0115-KDIT2.4011.150.2025.3.ŁS. Jedno z dwójki dzieci podatniczki, w ciągu roku (w październiku 2024 r.) stało się pełnoletnie i uzyskało dochody z tytułu umów zleceń w wysokości 10 400 zł (nieprzekraczające dwunastokrotności kwoty renty socjalnej). Tym niemniej, dziecko zatrudnione było na umowę zlecenie jeszcze przed 18 urodzinami, a suma dochodów w całym 2024 r. przekroczyła 21 371,52 zł. Pełnoletnie dziecko kontynuuje naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Podatniczka przez cały rok pozostawała w związku małżeńskim, a dochody małżeństwa przekroczyły 112 000 zł. Dyrektor KIS stwierdził, że limit dochodów, które osiągnąć może pełnoletnie dziecko do 25 r.ż. w roku podatkowym, aby rodzicom przysługiwało prawo do rozliczenia ulgi prorodzinnej, liczony jest od momentu osiągnięcia pełnoletniości. Oznacza to, że w tym przypadku barana jest pod uwagę jedynie kwota 10 400 zł, a podatniczka może skorzystać z preferencji za cały rok podatkowy (12 miesięcy) na dwójkę dzieci.  

📝 Podsumowanie 

Aby móc skorzystać z ulgi prorodzinnej:  

• należy sprawować opiekę nad dzieckiem w jednej z form określonych w ustawie o PIT,  

• dziecko musi być małoletnie lub pełnoletnie spełniające odpowiednie warunki,  

• w przypadku opieki nad jednym dzieckiem należy osiągać dochody nieprzekraczające stosownych limitów, 

• trzeba dysponować odpowiednimi dowodami sprawowania opieki i przedstawić je na żądanie organów podatkowych. 

Wysokość kwoty, o która obniżyć można podatek dochodowy dostępna w danym roku, zależy od liczby dzieci, nad którymi opieka uprawnia do skorzystania z ulgi prorodzinnej 

W celu rozliczenia ulgi prorodzinnej, podatnik powinien złożyć właściwe zeznanie podatkowe (PIT-36 lub PIT-37) wraz z załącznikiem PIT/O, w którym należy wskazać numery PESEL dzieci, a w przypadku ich braku – ich imiona, nazwiska oraz daty urodzenia (art. 27f ust. 5 ustawy o PIT).  

Natomiast, jeżeli ulga przekracza podatek, można ubiegać się o „dodatkowy zwrot” — część J w PIT-37 lub część M w PIT-36.