29 września, 2026

Jakie są warunki zastosowania zwolnienia dla dochodów przeznaczonych na cele statutowe?

Streszczenie

Dla zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT konieczne jest sformułowanie celów statutowych organizacji w taki sposób, aby precyzyjnie wpisywały się w zamknięty katalog wymieniony w tym przepisie. Przeznaczenie dochodów na realizację innych celów statutowych, nawet jeżeli są one powiązane z celami preferowanymi przez ustawodawcę, nie daje podatnikowi prawa do zastosowania zwolnienia. Podejście organów podatkowych jest w tej kwestii rygorystyczne bowiem zwolnienia i ulgi stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, a więc nie można interpretować ich rozszerzająco.

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT wskazuje, że wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność:

naukowa i naukowo-techniczna,

oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów,

kulturalna,

w zakresie kultury fizycznej i sportu,

ochrony środowiska,

wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę,

dobroczynności,

ochrony zdrowia i pomocy społecznej,

rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów

oraz kultu religijnego

– w części przeznaczonej na te cele.

❗ Informacje ogólne

Katalog celów statutowych, na które przeznaczony powinien zostać dochód, aby mógł korzystać z omawianego zwolnienia przedmiotowego ma katalog zamknięty. Oznacza to, że samo przeznaczenie dochodów na cel statutowy podatnika nie gwarantuje mu zwolnienia z opodatkowania – cel ten musi odpowiadać rodzajom działalności wymienionym w przywołanym przepisie. Jednocześnie jak wskazuje praktyka sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Ol 357/24) ustawa o CIT nie definiuje m.in. pojęć takich jak „działalność oświatowa”, „dobroczynność” czy „pomoc społeczna”, w związku z czym dla właściwego ich rozumienia należy postępować zgodnie z zasadami wykładni językowej oraz systemowej tj. sięgnąć do stosownych definicji legalnych lub słownikowych.

Warto również zaznaczyć, że na mocy art. 17 ust. 1b, rozpatrywana preferencja nie jest zależna od terminu wydatkowania dochodu. Oznacza to, że środki które objęte mają zostać zwolnieniem nie muszą zostać wydane w tym samym roku, w którym zadecydowano o ich przeznaczeniu.

❌ Wyłączenia ze zwolnienia

Jednak nie każdy dochód, nawet jeżeli zostanie przeznaczony na odpowiednie cele statutowe, będzie mógł zostać zwolniony z podatku, bowiem art. 17 ust. 1a ustawy o CIT stanowi, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy nie dotyczy:

dochodów uzyskanych z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami,

dochodów uzyskanych z działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu (najem oraz dzierżawa pozostają poza zakresem tej regulacji).

🔎 Analiza wyszukanych interpretacji

W interpretacjach indywidualnych organy podatkowe zgadzały się, że z analizowanego zwolnienia skorzystać mogą dochody przeznaczone m.in. na:

prace adaptacyjne w lokalu prowadzonej przez podatnika świetlicy środowiskowej, tj. doposażenie jej w niezbędne meble i urządzenia konieczne do jej właściwego i efektywnego funkcjonowania (cele statutowe: działalność publiczna na rzecz poprawy warunków życia społeczności gminy, w szczególności poprzez wykonywanie zadań w zakresie nauki, edukacji, oświaty i wychowania) – interpretacja z dnia 7 kwietnia 2023 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.66.2023.1.AW;

zakładanie i prowadzenie punktów żłobkowych oraz placówek przedszkolnych (cele statutowe: działalność oświatowa, działalność w zakresie kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie placówek opieki nad dziećmi do lat 3) – interpretacja z dnia 14 listopada 2022 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.679.2022.1.EJ;

produkcję, dystrybuuję oraz promocję projektów filmowych niosących wartości chrześcijańskie, historyczne i patriotyczne (cele statutowe: działalność kulturalno-oświatowa, działalność wychowawcza w duchu wartości chrześcijańskich, wspieranie rozwoju kultury i sztuki) – interpretacja z dnia 22 czerwca 2020 r., nr 0114-KDIP2-1.4010.118.2020.2.KS;

organizację zajęć sportowych, obozów, półkolonii oraz zawodów sportowych, a także udostępnianie innym organizacjom internetowego oprogramowania do zarządzania zajęciami pozalekcyjnymi (cele statutowe: działalność w zakresie kultury fizycznej i sportu) – 8 lipca 2025 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.207.2025.5.MK.

Natomiast organy podatkowe odmawiają możliwości zwolnienia dochodów przeznaczonych realizację poniższych celów statutowych wskazując, że nie wpisują się one w katalog art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT:

rozwijanie i propagowanie idei czynnego kibicowania, inicjatyw, postaw i działań sprzyjających integracji kibiców oraz podejmowanie inicjatyw w celu poprawy bezpieczeństwa na zawodach sportowych i przyczynienie się do poprawy atmosfery na trybunach obiektów sportowych – interpretacja z dnia 11 lutego 2019 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.482.2018.1.MM;

wspieranie rozwoju samorządności terytorialnej i gospodarczej, kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego, działania i inicjatywy związane ze strukturami regionalnymi i lokalnymi, wspólne rozwiązywanie specyficznych problemów wielkich miast – interpretacja z dnia 22 czerwca 2022 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.38.2022.4.EJ;

budowanie polskiego kapitału, wspieranie członków stowarzyszenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, przeciwdziałanie biurokracji i korupcji, działanie na rzecz wyrównania szans w obrocie gospodarczym, działanie na rzecz rozwoju gospodarczej, upowszechnianie etyki w życiu gospodarczym – interpretacja z dnia 9 kwietnia 2019 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.51.2019.1.DP.

📝 Podsumowanie

Zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT może stanowić istotne wsparcie dla organizacji realizujących cele społecznie użyteczne, jednak jego zastosowanie wymaga spełnienia określonych warunków. Kluczowe znaczenie ma nie tylko przeznaczenie dochodu na cel statutowy, ale przede wszystkim ustalenie czy cel ten mieści się w zamkniętym katalogu wskazanym w ustawie o CIT. W konsekwencji samo określenie działalności jako „statutowej” nie przesądza jeszcze o możliwości zastosowania zwolnienia.