Streszczenie
Co do zasady, zwrot nadpłaconego kredytu nie jest opodatkowany PIT, ponieważ jako świadczenie o charakterze zwrotnym nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania. Organy podatkowe zwracają uwagę brak faktycznego powiększenia majątku kredytobiorcy w związku z otrzymywanym zwrotem. Podatnik otrzymuje swoje własne pieniądze wcześniej nienależnie pobrane przez bank.
📄 Podstawa prawna
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
❗ Informacje ogólne
Wypracowana przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne koncepcja przychodu wskazuje, że musi on stanowić definitywne i realne zwiększenie aktywów podatnika, nie mające charakteru zwrotnego. Oznacza to, iż zwrot nadpłaconego kredytu i odsetek, co do zasady, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ nie stanowi przychodu podatkowego dla kredytobiorcy (brak uzyskania trwałego przysporzenia majątkowego).
💻 Analiza wyszukanych interpretacji
W interpretacji z dnia 12 stycznia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.1027.2025.1.DJ, Dyrektor KIS uznał, że zwrot nadpłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału w ramach zawartej z bankiem ugody pozasądowej dotyczącej kredytu hipotecznego, nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o PIT. Zwrot nadpłaconych środków jest jedynie odzyskaniem własnych środków podatnika wcześniej nienależnie pobranych przez bank w związku z czym nie można mówić o postaniu definitywnego przysporzenia majątkowego.
W interpretacji z dnia 26 maja 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.377.2025.2.ST, Organ podatkowy rozpatrywał sytuację małżeństwa, które zawarło z bankiem dwie ugody sądowe dotyczące zaciągniętych kredytów, w związku z zawartymi w nich abuzywnymi postanowieniami i przeliczaniu kwot przy wypłacie kredytu oraz przy spłacie rat kapitałowo-odsetkowych. Zgodnie z treścią ugód, bank zobowiązał się do wypłaty dwóch kwot na rzecz małżeństwa (nie stanowiących odszkodowania). Dyrektor KIS wskazał, że skoro kwoty wypłacone przez bank stanowią zwrot nienależnie zawyżonych rat kapitałowo-odsetkowych w ramach spłaty kredytów, a ich wysokość stanowi różnicę pomiędzy kwotą kapitału kredytu, a sumą spłaconych rat kredytu, to po stronie kredytobiorców nie powstanie przychód podatkowy.
W interpretacji z dnia 5 czerwca 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.418.2025.1.MKA, Dyrektor KIS stwierdził, że zwrot nadwyżki wpłaconych przez kredytobiorcę środków ponad wypłacony mu przez bank kapitał(uwzględniający poniesione przez kredytobiorcę koszty w związku z zawarciem umowy kredytowej), dokonywany na podstawie zawartej z bankiem ugody nie spowoduje faktycznego przyrostu majątku podatnika. Zwracane środki jedynie wyrównują wcześniejsze zmniejszenie majątku kredytobiorcy, wobec czego nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika. Jednocześnie Organ podatkowy podkreślił, iż otrzymana na podstawie ugody kwota odsetek ustawowych za opóźnienie stanowi dla kredytobiorcy przychód z innych źródeł zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
📝 Podsumowanie
Z przywołanych powyżej interpretacji wyłania się jeden główny wniosek – zwrot nadpłaconego kredytu nie powoduje powstania przychodu podatkowego po stronie kredytobiorcy. Otrzymane środki kompensują wcześniejszy uszczerbek na majątku podatnika, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Natomiast otrzymanie przez kredytobiorcę odsetek za opóźnienie może powodować powstanie przychodu z innych źródeł, choć ten często objęty jest zwolnieniem.
